Əsas məzmuna keç
AZCİS

Xidmətlər

CİS — Coğrafi İnformasiya Sistemləri

Məkan məlumatlarının toplanması, saxlanması, təhlili və kartoqrafik vizuallaşdırılması.

Coğrafi İnformasiya Sistemləri (CİS) — məkan (coğrafi) məlumatlarının və onlarla bağlı lazımi obyektlər barədə informasiyanın toplanması, saxlanması, təhlili və qrafik vizuallaşdırması sistemidir.

CİS istənilən məkanla bağlı məlumatların toplanması, emalı, saxlanılması, hazırlanması, kartoqrafik təqdimatı və yayılmasını təmin edir. Coğrafi məlumatların istifadəsi ilə bağlı elmi, tədris və praktiki problemlərin həlli üçün ən əlverişli alət kimi müasir informasiya cəmiyyətində CİS-in tətbiqi çox böyük sürətlə artmaqdadır.

Şirkətimizin əsas məqsədlərindən biri CİS-in yaradılması, onun tətbiqi, müştərilərimizin ekspertləri üçün CİS-lə bağlı təlimlərin keçirilməsi və texniki dəstək xidmətlərinin göstərilməsidir.

PROSES

Məkan məlumatından qərara

Beş mərhələ AZCİS-in CİS tərifinin özündən götürülüb: toplanması, saxlanması, təhlili, qrafik vizuallaşdırması və problemlərin həlli. Göstərilən plan şirkətin real layihə çertyojudur — Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi. Hər mərhələdə onun öz təbəqələri açılır.

  1. 01

    Məlumatların toplanması

    MƏRHƏLƏ01 / 05

    1:50000/6 TƏBƏQƏ

    Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi — AZCİS layihə çertyoju
    N
    1:5000
    • Yaşıl sahələr
    • Tikililər
    • 0.4 kV şəbəkə
    • 10 kV hava xətti
    • KTM nöqtələri
    • Sayğaclar

    Ərazi barədə məkan məlumatı çöldə toplanır: GPS və Total Station ölçmələri, AzPOS baza sisteminə qoşulmaqla (x, y, z) koordinatlarının yüksək dəqiqliklə təyini, keçilməsi çətin ərazilərdə isə dron çəkilişi.

  2. 02

    Məlumatların strukturlaşdırılması

    MƏRHƏLƏ02 / 05

    1:50002/6 TƏBƏQƏ

    Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi — AZCİS layihə çertyoju
    N
    1:5000
    • Yaşıl sahələr
    • Tikililər
    • 0.4 kV şəbəkə
    • 10 kV hava xətti
    • KTM nöqtələri
    • Sayğaclar

    Toplanan məlumat saxlanılır, emal olunur və təbəqələrə ayrılır — hər obyekt sinfi öz təbəqəsində. Planın əsasını tikililər və yaşıl sahələr təşkil edir.

  3. 03

    Məkan analizləri

    MƏRHƏLƏ03 / 05

    1:50004/6 TƏBƏQƏ

    Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi — AZCİS layihə çertyoju
    N
    1:5000
    • Yaşıl sahələr
    • Tikililər
    • 0.4 kV şəbəkə
    • 10 kV hava xətti
    • KTM nöqtələri
    • Sayğaclar

    Təbəqələr üst-üstə düşdükdə məkan əlaqələri görünən olur: 0.4 kV şəbəkənin qollanması və 10 kV hava xəttinin trassası ərazinin özü ilə birlikdə oxunur.

  4. 04

    Vizualizasiya

    MƏRHƏLƏ04 / 05

    1:50006/6 TƏBƏQƏ

    Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi — AZCİS layihə çertyoju
    N
    1:5000
    • Yaşıl sahələr
    • Tikililər
    • 0.4 kV şəbəkə
    • 10 kV hava xətti
    • KTM nöqtələri
    • Sayğaclar

    Nəticə kartoqrafik təqdimata çevrilir: KTM nöqtələri və sayğac qovşaqları şərti işarələrlə, miqyas və vərəq toru ilə birlikdə oxunaqlı plan halına gəlir.

  5. 05

    Qərarvermə

    MƏRHƏLƏ05 / 05

    1:50006/6 TƏBƏQƏ

    Ucar rayonu, Qazıqumlaq kəndi — AZCİS layihə çertyoju
    N
    1:5000
    • Yaşıl sahələr
    • Tikililər
    • 0.4 kV şəbəkə
    • 10 kV hava xətti
    • KTM nöqtələri
    • Sayğaclar

    Hazır plan layihələndirmə, tikinti və istismar qərarları üçün əsas olur. CİS coğrafi məlumatlarla bağlı elmi, tədris və praktiki problemlərin həlli üçün ən əlverişli alətdir.

Mənbə: AZCİS layihə çertyoju, 1:5000. Təbəqələr çertyojun özündən rəng üzrə ayrılıb.

Tətbiq sahələri

CİS-in tətbiq sahələri

Şəhər və regional planlaşdırılma

01

Şəhər və regional planlaşdırılma

Şəhər və regional planlaşdırılmada əsas komponentlər su təchizatı və kanalizasiya şəbəkələrində tələbatın qiymətləndirilməsi, mühəndis şəbəkələrinin layihələndirilməsi, mühəndis şəbəkələrinin vəziyyətinin monitorinqi və qəza hallarının qarşısının alınması, şəhərsalma və layihələndirmədir.

Hər gün planlaşdırıcılar öz planlarını araşdırmaq, inkişaf etdirmək, həyata keçirmək və gedişatını izləmək üçün Coğrafi İnformasiya Sistemi texnologiyasından istifadə edirlər. CİS planlayıcıları, tədqiqatçıları və mühəndisləri məhəllələrini və şəhərlərini layihələndirmək və xəritələşdirmək üçün lazım olan alətlərlə təmin edir. Planlaşdırıcılar sabaha dair vizyonu bu gün üçün strateji fəaliyyət planına çevirmək üçün texniki təcrübəyə, siyasi fərasətə və maliyyə anlayışına malikdirlər və qərarların qəbulu prosesini asanlaşdırmaq üçün CİS-dən istifadə edirlər.

Səhralaşma iqlim dəyişikliyi və ya insan fəaliyyəti nəticəsində torpağın deqradasiyasıdır. CİS dövlət qurumları və ya icmaların özləri tərəfindən idarə oluna bilən deqradasiyaya uğramış torpaqlar haqqında məlumat verə bilər. CİS səhralaşmanın azaldılmasında mühüm rol oynayır, yerli hökumətlər indi səhralaşmanın azaldılması üçün CİS-dən geniş şəkildə asılıdır. Yerə əsaslanan CİS təhlili ilə biz harada və hansı ərazinin yeni bitki örtüyünün əkilməsi üçün uyğun olduğunu və boru kəmərinin çəkilməsi üçün hansı ərazinin uyğun olduğunu tapa bilərik.

CİS texnologiyası şəhər artımını və onun genişlənmə istiqamətini təhlil etmək və gələcək şəhər inkişafı üçün uyğun yerləri tapmaq üçün istifadə olunur. Şəhər inkişafında uyğun əraziləri müəyyən etmək üçün müəyyən amillər nəzərə alınmalıdır: torpaq lazımi əlçatanlığa malik olmalıdır, torpaq az və ya çox düz olmalıdır, torpaq boş və ya hazırda aşağı istifadə dəyərinə malik olmalıdır və yaxşı təchizat olmalıdır. CİS obyektlərin idarə edilməsi sahəsində bir çox istifadə və üstünlüklərə malikdir — obyekt menecerləri ondan məkan idarəetməsi, vizuallaşdırma və planlaşdırma üçün istifadə edə bilər. Obyektlərin harada tikiləcəyinə qərar verməkdən tutmuş, məkanın planlaşdırılmasına qədər istifadə edilə bilər.

İqtisadi inkişaf

02

İqtisadi inkişaf

Coğrafi İnformasiya Sistemi istənilən sahədə ilk olaraq hüquqi normativ bazanı özündə cəmləyir. CİS proqramları konkret sahənin iqtisadiyyatına təsir edən bütün sosial, iqtisadi və topoqrafik xüsusiyyətlərin ətraflı təhlilini təmin edir.

CİS-in əsas komponentlərindən biri riyazi-statistik göstəricilər əsasında iqtisadi qiymətləndirməni ən uğurlu formada təhlil etməkdir. Əgər istənilən sahədə uğurlu iqtisadi qiymətləndirmənin aparılması labüddürsə, mövcud hüquqi normativ baza təhlil edilir və iqtisadi qiymətləndirmə nəticəsində bazada yaranan yalnız zəruri yeniləmələr, məlumatlar dataya çevrilir. CİS-in texniki imkanlarının köməyi ilə datada olan həmin zəruri məlumatların əsasında riyazi hesablamalar aparılır və iqtisadi uğurların əldə olunmasını şərtləndirən mükəmməl plan hazırlanır. Bu, CİS-in iqtisadi inkişafa verdiyi töhfədir.

Buna misal kimi CİS-in iqtisadi qiymətləndirməsi hesabına dövlətin iqtisadi imkanlarına müsbət töhfə verə biləcək konkret sahələrlə bağlı nümunələr göstərə bilərik. Məsələn, Coğrafi İnformasiya Sistemi kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqları təhlil edib təyinatını, münbit qatını, keyfiyyətini öyrənir və həmin ərazidə hansı kənd təsərrüfatı məhsulunun daha yaxşı yetişdirilə biləcəyi ilə bağlı dövlətə zəruri təkliflər verir.

İqtisadi sahəyə gəlincə, sənaye zonalarının yaradılması istiqamətində də CİS-in mühüm xidmətlərindən yararlanmaq olar. Belə ki, iqtisadi qiymətləndirmə nəticəsində CİS sənaye zonalarında logistikanın daha sadələşdirilməsi üçün tövsiyələr verə bilir. Bu tövsiyələr nəticəsində həmin sənaye zonalarında yeni logistik mərkəzlərin qurulması xərclərin azalmasına, iqtisadi inkişafın tərəqqisinə müsbət təsir göstərir.

Bir sözlə, CİS-in bütövlükdə iqtisadiyyata töhfəsi informasiyanın datasını yaratmaq, iqtisadi qiymətləndirməni aparmaq, hüquqi normativ baza ilə real göstəricilər arasındakı ziddiyyətləri aradan qaldırmaqla sərfəli təkliflər verməkdir.

Fövqəladə hallar və təbii fəlakətlərin aradan qaldırılması

03

Fövqəladə hallar və təbii fəlakətlərin aradan qaldırılması

Burada əsas istiqamət təbii mühitin vəziyyətinin monitorinqi və qiymətləndirilməsi, ekoloji fəlakətlərin modelləşdirilməsi və onların fəsadlarının təhlili, təbiətin mühafizəsi üzrə tədbirlərin planlaşdırılmasıdır.

Bu gün ətraf mühiti qorumaq üçün yaxşı inkişaf etmiş CİS sistemlərindən istifadə olunur. O, fəlakətlərin idarə edilməsi və təsirinin azaldılmasında inteqrasiya olunmuş, yaxşı işlənmiş və uğurlu alətə çevrilmişdir. CİS təbii və ya texnogen fəlakətlərə meylli olan əraziləri göstərməklə risklərin idarə edilməsi və təhlilində kömək edə bilər. Belə fəlakətlər aşkar edildikdə, qabaqlayıcı tədbirlər hazırlana bilər.

CİS-dən istifadə edərək sürüşmə təhlükəsi zonasının qiymətləndirilməsi: sürüşmə təhlükəsi zonası ərazinin müxtəlif hissələrinin sürüşmələrdən faktiki və ya potensial təhlükə dərəcələrinə görə sıralanması prosesidir. Təhlükə zonası üçün istifadə edilə bilən ərazinin geoloji, struktur, səth örtüyü və yamac xüsusiyyətləri kimi müxtəlif məkan məlumatlarını səmərəli şəkildə toplamaq, manipulyasiya etmək və inteqrasiya etmək mümkün olmuşdur. Bütün bu təbəqələr CİS-dən istifadə etməklə yaxşı inteqrasiya edilə bilər ki, bu da sürüşməyə meyilli ərazini tapmaq üçün faydalıdır. CİS-in köməyi ilə biz risklərin qiymətləndirilməsini həyata keçirə və can və əmlak itkilərini azalda bilərik.

CİS, lazım olduqda, fövqəladə hallar zamanı fəlakətlərə kömək fondlarına ehtiyacı sənədləşdirməyə kömək edir və sığorta agentlikləri tərəfindən əmlak itkisinin, pul dəyərinin qiymətləndirilməsinə kömək etmək üçün istifadə edilir. Yerli hökumət orqanları ətrafdakı daşqın potensial səviyyəsini qiymətləndirmək üçün daşqın riski sahələrinin xəritəsini tərtib edərək, zərəri təxmin edə bilər.

İnsan həyatı və ətraf mühit üçün vulkanik təhlükələrə isti hissəciklərdən ibarət qaz buludları, lava axınları və daşqınlar daxildir. Potensial vulkanik təhlükə zonası vulkanik fəaliyyətlərin xarakterik tarixi qeydləri ilə tanınır və bunlar CİS ilə birləşdirilə bilər. Beləliklə, əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə iqtisadi, can və əmlak itkilərinə vulkanik təsirin qiymətləndirilməsində CİS əsaslı platformalar bizə zərərləri aşkar etməyə imkan verir.

Hüquq-mühafizə orqanları və güc idarələri

04

Hüquq-mühafizə orqanları və güc idarələri

CİS-in bu xidmətlərində xilasetmə əməliyyatları və mühafizə tədbirlərinin planlaşdırılması, fövqəladə halların modelləşdirilməsi, hərbi əməliyyatların strateji və taktiki planlaşdırılması, çevik müdaxilə xidmətlərinin və digər güc qurumlarının naviqasiyası prosesləri öz həllini tapır.

CİS-dən küçə şəbəkəsinin hər bir hissəsinin yanğınsöndürəndən nə qədər uzaq olduğunu qiymətləndirmək üçün istifadə edilə bilər. Bu, yeni yanğınsöndürmə məntəqəsi üçün ən yaxşı yeri qiymətləndirmək və ya yanğınsöndürmə məntəqələrinin xidmət sahələrini nə dərəcədə əhatə etdiyini müəyyən etmək üçün faydalı ola bilər.

Bu günün sürətli döyüş meydanı üçün ərazinin müntəzəm təhlili vacibdir. Kağız topoqrafik xəritələrin öyrənilməsinin ənənəvi metodu ərazi haqqında məlumat almaq üçün rəqəmsal formada xəritələrin istifadəsi ilə əvəz olunur. Rəqəmsal şəkillərdən ərazi məlumatlarını əldə etmək üçün getdikcə daha çox istifadə olunur. Bu, müxtəlif məqsədlər üçün uyğun mövqelərin seçilməsinə daha dəqiq və daha sürətli kömək edir.

CİS bütün dünyada hüquq-mühafizə orqanlarında cinayətlərin xəritəsini tərtib etmək üçün zəruri vasitədir. Cinayətin xəritəsi cinayət təhlilinin əsas komponentidir. Peyk şəkilləri cinayət əməlləri haqqında vacib məlumatları göstərə bilər. CİS təhlilinin səmərəliliyi və sürəti cinayətlə mübarizə imkanlarını artıracaq.

Neft-qaz sənayesi

05

Neft-qaz sənayesi

CİS-in bu xidmətində əsasən geoloji kəşfiyyat, neft və qaz boru kəmərlərinin işinin texnoloji rejimlərinin monitorinqi, magistral boru kəmərlərinin layihələndirilməsi və s. proseslər reallaşdırılır.

Boru xətti və kabelin yeri sızıntının və ya hər hansı bir zədənin aşkarlanması üçün vacibdir. O, su şəbəkənizi başa düşmək, təmir və tənzimləmələr aparmaq, korrelyasiya üçün məlum məsafəni tapmaq və s. üçün istifadə oluna bilər. CİS əsaslı texnologiyalar ilə boru kəmərləri davamlı olaraq monitorinq edilir, sızma təhlükələri aşkar edilərək problemin qarşısı alınır.

Neft və qaz şirkətləri neft-qazla bağlı etibarlı CİS-ə və qaz boru kəməri üzrə CİS məlumat paketinə malik olduğu halda boru kəmərlərinin, avadanlıqların və qaz infrastrukturlarının hasilatını artırmaq barədə kifayət qədər məlumat əldə edirlər. Onlar CİS haqqında məlumatlardan istifadə etməklə, istehsal prosesinə təsir göstərən xüsusi coğrafi şəraiti, eləcə də ekoloji amilləri müəyyənləşdirə bilir. CİS-dən və uzaqdan müəyyən etmə texnologiyalarından istifadə etməklə onlar ətraf mühitin qorunması ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edə və insanlar, onların əmlakı üçün təhlükə yaratmadan biznesi inkişaf etdirir.

Yollar və avtomagistrallar, nəqliyyat

06

Yollar və avtomagistrallar, nəqliyyat

Nəqliyyat infrastrukturu və onun inkişafının idarə olunması, hərəkət vasitələri parkının idarəsi və logistika, marşrutların optimallaşdırılması və yük axınlarının analizi.

CİS nəqliyyat və logistik problemlərin idarə edilməsində istifadə edilir. Əgər nəqliyyat departamenti yeni dəmir yolu və ya avtomobil marşrutu planlaşdırırsa, bu ətraf mühit və topoqrafik məlumatları CİS platformasına əlavə etməklə həyata keçirilə bilər. Ən doğru marşrut, yaşayış mühitinə ən az zərər və yerli əhalinin ən az narahatlığı kimi meyarlara əsaslanaraq, nəqliyyat üçün ən yaxşı marşrutu asanlıqla çıxarmaq mümkün olacaqdır.

CİS həmçinin dəmir yolu sistemlərinin və yol şəraitinin monitorinqində, nəqliyyat problemlərinin idarə edilməsi üçün effektiv şəkildə istifadə edilir. Bu gün əhalinin sayı yol nəqliyyatı ilə birlikdə eksponent olaraq artır. Sürət məlumatları, yolun həndəsi forması, nəqliyyat axını və digər məkan məlumatları kimi bütün nəqliyyat məlumatlarına malik olan geniş məlumat bazası yaratmaqla və bu məlumatları emal etməklə, biz nəqliyyatın idarə olunması üçün böyük qrafik təsvir əldə etmiş olarıq.

CİS yollarda qəza təhlükəsini minimuma endirmək üçün əsas vasitə kimi istifadə edilə bilər; mövcud yol şəbəkəsi optimallaşdırılmalı və həmçinin yol təhlükəsizliyi tədbirləri təkmilləşdirilməlidir. Buna nəqliyyatın düzgün idarə edilməsi ilə nail olmaq olar.

Layihənizi xəritəyə çevirək.

İnfrastruktur, mühəndislik və coğrafi informasiya üzrə layihəniz üçün AZCİS komandası ilə əlaqə saxlayın.